W ostatnich latach można zaobserwować zwiększone zainteresowanie badaczy problematyką finansów gospodarstw domowych. Choć przez pewien czas zagadnienia te były spychane na dalszy plan, obecnie są dynamicznie rozwijającą się subdyscypliną finansów. Zwiększa się liczba i poziom zaawansowania metodologicznego prac poświęconych finansom gospodarstw domowych w piśmiennictwie polskim i zagranicznym. Wśród przyczyn takiego stanu rzeczy wymienia się wzrost poziomu zamożności społeczeństw, wzrost różnorodności instrumentów finansowych dostępnych dla osób fizycznych na nowoczesnych rynkach finansowych, zmiany w modelach systemu zabezpieczenia emerytalnego wywołujące konieczność podejmowania w gospodarstwach domowych świadomych, długofalowych decyzji inwestycyjnych, wyzwania związane z poszukiwaniem optymalnej relacji między konsumpcją bieżącą a konsumpcją przyszłą, pokryzysowe unaocznienie wagi decyzji gospodarstw domowych na rynku kredytów mieszkaniowych i konsumpcyjnych dla stabilności systemu finansowego i wyceny aktywów. Nie bez znaczenia był wzrost dostępności dużych, szczegółowych, wysokiej jakości zbiorów danych dokumentujących zachowania finansowe gospodarstw domowych oraz technik i mocy obliczeniowych do badania tych zbiorów danych. Celem niniejszego opracowania jest uporządkowane przedstawienie przesłanek udziału gospodarstw domowych w rynku usług finansowych, wskazanie rodzajów i hierarchii potrzeb skłaniających gospodarstwa domowe do korzystania z usług finansowych, zidentyfikowanie głównych czynników determinujących heterogeniczność i rozwój potrzeb finansowych gospodarstw domowych. Na tym tle zostanie ukazana (ograniczona) substytucyjność usług finansowych i transferów realizowanych wewnątrz i pomiędzy gospodarstwami domowymi.