Praca poświęcona jest strukturze państwowej Rzeczypospolitej Polskiej w końcu XVII i na początku XVIII w. Trudności, których doświadczało państwo, zakłóciły jego funkcjonowanie. Zasadniczym zjawiskiem tego okresu był kryzys najpoważniejszych instytucji politycznych: króla i sejmu, będących organami władzy najwyższej (od konstytucji Nihil novi, 1505). To z kolei wywierało negatywny wpływ na funkcjonowanie państwa. Jednocześnie kryzys ten osłabił relacje między organami władzy centralnej i lokalnej, w szczególności sejmików. Destrukcja politycznej i terytorialnej jedności, której następstwem był kryzys głównych instytucji politycznych, utorowała drogę do szczególnej decentralizacji suwerenności terytoriów, jak również dekompozycji struktur władzy i administracji państwowej. Ujawniło to szereg tendencji, które były kluczowe dla prawnej i administracyjnej struktury rządu Rzeczypospolitej. Tendencje te doprowadziły do naruszenia pionowej struktury państwa, łączącej organy centralne i prowincjonalne. Problemy wewnętrzne Rzeczypospolitej otworzyły drogę do rozwoju nowych form organizacyjnych, dotyczących głównie zarządzania państwem. Polityczna ewolucja, która rozpoczęła się od połowy XVII w., zawierała w sobie przesunięcie ośrodka realnej władzy wykonawczej w całym strukturalnym przekroju państwa. W centrum politycznym władza ta przeszła z sejmu na dwór królewski i jego otoczenie, w terenie zaś na sejmiki, czemu sprzyjała postępująca rzeczywista decentralizacja państwa. W rezultacie nie było jedności systemowej organów zarządu w skali całego państwa, zaś granica między centrum politycznym a terenem, jaka powstała na przełomie XVII–XVIII w., zaczęła przebiegać między ośrodkami władzy i zarządu, na które składały się organy mające umocowanie w normach prawa państwowego Rzeczypospolitej i organy, które mimo swojego istnienia bądź funkcjonowania nie znajdowały oparcia w porządku polityczno-prawnym państwa szlacheckiego. Zasadniczym kryterium przynależności do centrum politycznego Rzeczypospolitej stały się nie tyle uprawnienia władzy w zakresie stanowienia prawa, ale przede wszystkim pełnienie funkcji wykonawczych. W praktyce funkcjonowały nieraz skuteczne formy zarządzania państwem, które pozwalając mu formalnie przetrwać czy nawet się rozwijać, de facto stanowiły całkowicie nową jakość polityczną i ustrojową.