Since 2 September 2016, the provisions of the Act of 1 April 2016 on prohibition of propagation of communism or another totalitarian system by the names of organisational units, auxiliary units of communes, buildings, objects and devices of public utility and monuments have been in force. When determining the procedure of the proceedings provided for, the legislator gave a special role to the opinions of the Institute of National Remembrance – Commission for the Prosecution of Crimes against the Polish Nation. The aim and subject of this article is the problem analysis of the recent case law of the Supreme Administrative Court  (i.e.  from  2019) insofar as it  relates to the legal  nature and  force  of the opinions of the Institute of National Remembrance drawn up as a part of the proceedings based on the said Act, and an attempt to translate the conclusions arising from this analysis into possible recommendations for the Sejm.

Od 2 września 2016 r. obowiązują przepisy Ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek  pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki. Wyznaczając procedurę przewidzianych postępowań, prawodawca wyznaczył szczególną rolę opiniom  Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.  Celem i przedmiotem  niniejszego  artykułu jest  analiza  problemowa  najnowszego  orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (tj. z 2019 r.) w zakresie, w jakim odnosi się ono do charakteru prawnego i mocy opinii IPN sporządzanych w ramach postępowań opartych na wspomnianej  ustawie, oraz próba przełożenia wniosków wynikających z tej analizy na ewentualne rekomendacje dla Sejmu.