Celem artykułu jest syntetyczna analiza koncentrująca się na genezie i ewolucji wykonywania w Polsce kary bezwzględnego pozbawienia wolności. Autorka omawia poglądy towarzyszące stosowaniu kar izolacyjnych, począwszy od wczesnego średniowiecza aż do 1989 r. W szczególności omówiono nurty myśli penitencjarnej w okresie dwudziestolecia międzywojennego oraz po II wojnie światowej. W pierwszym z wymienionych okresów, pomimo początkowych trudności związanych ze scaleniem systemów penitencjarnych oddziedziczonych po trzech mocarstwach zaborczych, myśl penitencjarna rozwijała się bardzo dynamicznie, doprowadzając tuż przed wybuchem II wojny światowej do przyjęcia ustawy regulującej organizację więziennictwa w kompleksowy i nowoczesny jak na owe czasy sposób, przesądzając jednocześnie progresywny model odbywania kary pozbawienia wolności, opierający się o zasadę indywidualizacji kary. Po zakończeniu II wojny światowej nastąpiła dekada, która charakteryzuje się instrumentalnym wykorzystaniem izolacji penitencjarnej jako środka brutalnej walki z przeciwnikami politycznymi. Następnie po 1956 r. rozpoczyna się okres reform, skutkujący m.in. podporządkowaniem systemu więziennego Ministerstwu Sprawiedliwości oraz przyjęciem pierwszej polskiej kodyfikacji norm prawa karnego wykonawczego w 1969 r. W tym okresie powstają pierwsze podręczniki dedykowane prawu karnemu wykonawczemu, które aktualnie stanowią kanon literatury tego przedmiotu. Niemniej pomimo pozytywnych zjawisk związanych z kształtowaniem się nauki prawa penitencjarnego nie można zapominać, że w tamtym okresie nadmiernie surowe represje karne skutkowały dramatycznym przeludnieniem zakładów karnych, z czym próbowano walczyć doraźnie stosując okresowo amnestie. Na masową skalę wykorzystywano pracę przymusową osadzonych do realizacji kluczowych dla interesu państwa inwestycji. Nadużywano kar dyscyplinarnych i środków przymusu, sięgano także po środki nielegalne takie jak tzw. ścieżki zdrowia.